Shloka 53
Ajñātavāsa-saṅkalpaḥ — Yudhiṣṭhira’s Resolve and Dhaumya’s Exempla on Concealment
न कामये भर्तृविनाकृता सुखं न कामये भर्त॒विनाकृता दिवम् । न कामये भर्तविनाकृता श्रियं न भर्तहीना व्यवसामि जीवितुम्,पतिके बिना यदि कोई सुख मिलता है तो वह मुझे नहीं चाहिये। पतिदेवके बिना मैं स्वर्गलोकमें भी जानेकी इच्छा नहीं रखती। पतिके बिना मुझे धन-सम्पत्तिकी भी इच्छा नहीं है। अधिक क्या कहूँ, मैं पतिके बिना जीवित रहना भी नहीं चाहती
na kāmaye bhartṛ-vinākṛtaṃ sukhaṃ na kāmaye bhartṛ-vinākṛtaṃ divam | na kāmaye bhartṛ-vinākṛtāṃ śriyaṃ na bhartṛ-hīnā vyavasāmi jīvitum ||
Nàng nói: “Con không ham hạnh phúc nếu hạnh phúc ấy có được mà không có phu quân. Con không ham cả cõi trời nếu lên đó mà không có phu quân. Con không ham phú quý nếu hưởng phú quý ấy mà không có phu quân. Thật vậy, không có phu quân, con cũng chẳng quyết sống tiếp.”
यम उवाच
Educational Q&A
The verse upholds pativratā-dharma: ethical steadfastness and single-minded loyalty in marriage, valuing righteous relational duty over personal pleasure, wealth, or even heavenly reward.
In a dialogue where Yama is the speaker, the statement emphasizes an uncompromising stance: the speaker rejects all desirable goals—comfort, heaven, and prosperity—if separated from the husband, presenting devotion as the decisive motive guiding action.