Shloka 19
सूर्य–कर्णोपदेशः
Sūrya’s Counsel to Karṇa on Kīrti and the Kuṇḍala
श्रीरामचन्द्रजीके सम्मुख साल, ताल और शिलारूपी आयुध लिये वे समस्त वानर सैनिक सूर्योदयके समय पके हुए धानके विशाल खेतोंके समान जान पड़ते थे ।। नलनीलाड्डदक्राथमैन्दद्धिविदपालिता । ययौ सुमहती सेना राघवस्यार्थसिद्धये,नल, नील, अंगद, क्राथ, मैन्द तथा द्विविदके द्वारा सुरक्षित हुई वह विशाल वानरसेना श्रीरामचन्द्रजीका कार्य सिद्ध करनेके लिये आगे बढ़ती चली जा रही थी
śrīrāmacandrajīke sammukha sāla-tāla-śilārūpī āyudha liye te samasta vānara-sainikāḥ sūryodaye pakva-dhānasya viśāla-kṣetra-samānāḥ iva pratibhānti sma. nalānīlāṅgada-krātha-mainda-dvivida-pālitā yayau sumahatī senā rāghavasyārtha-siddhaye.
Mārkaṇḍeya nói: Đối diện Śrī Rāmacandra, toàn thể quân khỉ, mang vũ khí như cây sāla, cây tāla và những tảng đá lớn, lúc bình minh trông như những cánh đồng lúa chín mênh mông. Được Nala, Nīla, Aṅgada, Krātha, Mainda và Dvivida che chở và dẫn dắt, đạo quân vĩ đại ấy tiến lên để hoàn thành mục đích của Rāghava.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Power and martial readiness gain ethical meaning when directed toward a righteous end (artha-siddhi for Rāghava). The verse highlights disciplined collective action under capable leaders, suggesting that strength should serve dharma rather than mere aggression.
Markandeya describes the monkey army at sunrise, armed with uprooted trees and rocks, appearing like golden fields of ripe grain. Led and protected by Nala, Nīla, Aṅgada, Krātha, Mainda, and Dvivida, the vast force advances to fulfill Rāma’s mission.