Shloka 10
Dyumatsena’s Restoration and Sāvitrī’s Disclosure of Yama’s Boons (आरण्यकपर्व, अध्याय २८२)
सन्ति मे देवकन्याश्र गन्धर्वाणां च योषित: । सन्ति दानवकन्याक्ष दैत्यानां चापि योषित:,“मेरे महलमें देवताओंकी कन्याएँ, गन्धर्वोकी युवती स्त्रियाँ, दानवकिशोरियाँ तथा दैत्योंकी रमणियाँ मेरी भार्याओंके रूपमें विद्यमान हैं
santi me devakanyāś ca gandharvāṇāṁ ca yoṣitaḥ | santi dānavakanyāś ca daityānāṁ cāpi yoṣitaḥ ||
Mārkaṇḍeya nói: “Trong cung thất của ta có các tiên nữ cõi trời và những nữ nhân của Gandharva; cũng vậy, có các thiếu nữ của Dānava và cả nữ nhân của Daitya—đều hiện diện nơi đây với tư cách là phối ngẫu của ta.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse primarily conveys the speaker’s extraordinary reach across cosmic communities (devas, gandharvas, dānavas, daityas). Ethically, it invites reflection on how status and desire can extend beyond ordinary human limits, and how such claims of possession/consortship sit in tension with ideals of restraint and dharma found elsewhere in the epic.
Mārkaṇḍeya is describing the presence of various supernatural women—celestial and asuric—within his sphere, presenting them as consorts. This functions as a marvel-filled disclosure that characterizes the setting and the speaker’s exceptional position.