Shloka 3
सावित्री-यमसंवादः
Sāvitrī’s Dialogue with Yama and the Restoration of Satyavān
विललाप स राजेन्द्रस्तत्र कान्तामनुस्मरन् | कामबाणाभिसंतप्त: सौमित्रिस्तमथाब्रवीत्,अपनी प्राणवल्लभाका बारंबार स्मरण करके कामबाणसे संतप्त हुए-से महाराज श्रीराम विलाप करने लगे। उस समय सुमित्रानन्दन लक्ष्मणने उनसे कहा--
vilalāpa sa rājendras tatra kāntām anusmaran | kāmabāṇābhisaṃtaptaḥ saumitris tam athābravīt |
Ở đó, đức vua Rāma, cứ nhớ đi nhớ lại người yêu dấu, liền than khóc như bị những mũi tên của dục vọng thiêu đốt. Bấy giờ Saumitrī (Lakṣmaṇa), con của Sumitrā, lên tiếng với Ngài—mở đầu cho lời khuyên nhằm trấn định một tâm trí đang chìm trong sầu khổ và nhắc lại đòi hỏi của chính đạo giữa cảnh ly biệt.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse frames how intense attachment and separation can overwhelm even a great ruler, and it introduces the corrective role of wise counsel: grief must be acknowledged yet guided toward steadiness and dharma rather than helpless lamentation.
Rāma, repeatedly recalling his beloved, laments as if burned by Kāma’s arrows; at that moment Lakṣmaṇa (Saumitrī) begins to speak to him, preparing to counsel and redirect him.