Shloka 17
मृगश्न भूत्वा मारीचस्तं देशमुपजग्मतु: । दर्शयामास मारीचो वैदेहीं मृगरूपधृक्,रावण मूँड़ मुड़ाने, भिक्षापात्र हाथमें लिये एवं त्रिदण्डधारी संन्यासीका रूप धारण करके और मारीच मृग बनकर--दोनों उस स्थानपर गये। मारीचने विदेहनन्दिनी सीताके समक्ष अपना मृगरूप प्रकट किया
mṛgaśnaḥ bhūtvā mārīcaḥ taṃ deśam upajagmatuḥ | darśayāmāsa mārīco vaidehīṃ mṛgarūpadhṛk ||
Mārīca, hóa thành một con nai, đã cùng hắn đến nơi ấy. Tại đó, Mārīca—mang lốt nai—đã phô bày mình trước Vaidehī (Sītā). Trong khung đạo lý của thiên truyện, khoảnh khắc này đánh dấu việc cố ý dùng cải trang và lừa dối để khơi dậy ham muốn và sự xao lãng, mở đầu cho chuỗi hành động do adharma thúc đẩy và những hệ quả của chúng.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how adharma often advances through calculated deception—disguise and staged appearances that manipulate attention and desire. Ethically, it warns that fascination with alluring appearances can be exploited, and that vigilance (viveka) is needed to resist being drawn into harmful sequences of action.
Mārīca assumes a deer’s form and, together with his accomplice, goes to the targeted location. He then presents himself before Sītā (Vaidehī), making the deer-form visible to her—an intentional lure that will prompt pursuit and create the opportunity for the ensuing wrongdoing.