Shloka 4
इन्द्रजिद्-लक्ष्मणयुद्धम्
Indrajit and Lakṣmaṇa: Escalation through Concealment
हेमचित्रसमुत्सेधां सर्वशैक्यायसीं गदाम् । प्रगृह्मा भ्यद्रवद् भीम: सैन्धवं कालचोदितम्,जिसका ऊपरी भाग स्वर्णपत्रसे जटित होनेके कारण विचित्र शोभा पाता था, जिसका सब कुछ शैक्य नामक लोहेसे बनाया गया था, उस विशाल गदाको हाथमें लेकर भीमसेन कालप्रेरित जयद्रथकी ओर दौड़े
hemacitrasamutsedhāṃ sarvaśaikyāyasīṃ gadām | pragṛhya abhyadravad bhīmaḥ saindhavaṃ kālacoditam ||
Vaiśampāyana nói: Cầm lấy một cây chùy khổng lồ—phần đầu được dát lá vàng, còn toàn thân rèn bằng thứ sắt gọi là Śaikya—Bhīma, như bị chính Thời gian thúc giục, lao thẳng về phía Jayadratha xứ Sindhu.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how human action in epic narrative is often portrayed as moving under the pressure of kāla (Time/destiny). Bhīma’s charge embodies kṣatriya resolve and the drive for retributive justice, while also suggesting that events unfold with an inevitability beyond individual will.
Vaiśampāyana narrates that Bhīma seizes a large, gold-adorned mace made of Śaikya iron and rushes to attack Jayadratha (the Saindhava), described as being driven by Time—signaling an imminent, fateful confrontation.