Shloka 1
कुम्भकर्णवधः — Kumbhakarṇa’s Fall and the Renewal of the Engagement
हि >> मो न (0) हि २ 7 सप्तत्यधिकद्विशततमो< ध्याय: द्रौपदीद्वारा जयद्रथके सामने पाण्डवोंके पराक्रमका वर्णन वैशम्पायन उवाच ततो घोरतर: शब्दो वने समभवत् तदा | भीमसेनार्जुनौ दृष्ट्वा क्षत्रियाणाममर्षिणाम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर उस वनमें भीमसेन और अर्जुनको देखकर अमर्षमें भरे हुए क्षत्रियोंका अत्यन्त घोर कोलाहल सुनायी देने लगा
vaiśampāyana uvāca | tato ghorataraḥ śabdo vane samabhavat tadā | bhīmasenārjunau dṛṣṭvā kṣatriyāṇām amarṣiṇām |
Vaiśampāyana nói: Khi ấy, ngay lúc đó, trong rừng bỗng dậy lên một tiếng náo động còn ghê rợn hơn, khi những kṣatriya đang sôi sục phẫn nộ trông thấy Bhīmasena và Arjuna—một tiếng gào thét sinh từ tự ái bị tổn thương và làn sóng giận dữ của chiến binh trước cuộc xung đột.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked pride and indignation (amarṣa) quickly intensify into collective violence; it implicitly contrasts impulsive martial rage with the restraint and discernment expected within dharma, even for kṣatriyas.
As Bhīma and Arjuna appear in the forest, the hostile kṣatriyas—already inflamed—raise a terrifying clamour, signaling the immediate escalation toward confrontation in the Jayadratha-related episode.