Shloka 33
Dvaītavana: Brahmaghoṣa, Rṣi-saṅgha, and Baka Dālbhyā’s Upadeśa to Yudhiṣṭhira
नकुल॑ सहदेवं च दृष्टवा ते दु:खितावुभौ
nakulaṃ sahadevaṃ ca dṛṣṭvā te duḥkhitāv ubhau
Vừa thấy Nakula và Sahadeva, hai người ấy liền bị nỗi sầu khổ trùm lấp—một phản ứng tức thời, rất người, trước nỗi đau của ruột thịt; qua đó cho thấy lòng trắc ẩn và niềm tang thương chung vẫn nảy sinh ngay giữa gian nan và cảnh lưu đày.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical and human dimension of dharma: genuine kinship expresses itself through empathy—seeing loved ones in distress naturally produces shared sorrow, reminding the listener that righteousness is not merely rule-following but also compassionate responsiveness.
In Vaiśampāyana’s narration, someone (referred to as ‘those two’) sees Nakula and Sahadeva and both become sorrowful, indicating a moment of recognition and emotional reaction within the unfolding events of the Pāṇḍavas’ forest-life episode.