Shloka 256
Yudhiṣṭhira’s Lament on Kāla and Daiva after Draupadī’s Recovery (आरण्यक पर्व, अध्याय २५७)
विसर्जयामास नृपान ब्राद्मणांश्व सहस्रश: | वीर राजा दुर्योधनने सभीको शास्त्रानुसार यथायोग्य निवासगृह बनवाकर उनमें ठहराया था। उसने सब प्रकारसे आश्वासन तथा भाँति-भाँतिके रत्न देकर सहस्रों राजाओं तथा ब्राह्मणोंको विदा किया,इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि घोषयात्रापर्वणि दुर्योधनयज्ञे षट्पञज्चाशदधिकद्विशततमो<ध्याय:
vaiśaṃpāyana uvāca | visarjayāmāsa nṛpān brāhmaṇāṃś ca sahasraśaḥ |
Vaiśampāyana nói: Vua anh hùng Duryodhana đã tiễn—hàng ngàn—các vua chúa và các brāhmaṇa ra về. Ông cho dựng chỗ trú ngụ thích đáng theo đúng phép tắc, trấn an họ mọi bề, rồi ban tặng các loại châu báu mà tiễn biệt. Đoạn này nhấn mạnh rằng lòng hào phóng vương giả và phép hiếu khách đúng nghi có thể được phô diễn rực rỡ ở bề ngoài, dẫu động cơ bên trong của người ban phát có thể bị dẫn dắt bởi toan tính chính trị.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the outward form of dharmic kingship—proper hospitality, reassurance, and generous gifting to guests—while inviting reflection on the ethical distinction between genuine virtue and politically motivated display.
After hosting many guests, Duryodhana formally takes leave of them: he provides appropriate lodging, offers assurances, gives jewels, and dismisses thousands of kings and brāhmaṇas.