Shloka 249
द्रौपदी-शैब्यसंवादः — Draupadī’s Identification and Counsel on Hospitality
इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि घोषयात्रापर्वणि दुर्योधनप्रायोपवेशे एकोनपजञ्चाशदधिकद्वधिशततमो< ध्याय:
iti śrīmahābhārate vanaparvaṇi ghoṣayātrāparvaṇi duryodhanaprāyopaveśe ekonapañcāśadadhikadvīśatatamo 'dhyāyaḥ
Như vậy, trong Śrī Mahābhārata, thuộc Vana Parva—đặc biệt ở phần Ghoṣa-yātrā (chuyến đi xem đàn gia súc)—chương nói về việc Duryodhana quyết định nhịn ăn cho đến chết đã kết thúc: đó là chương thứ hai trăm bốn mươi chín. Lời kết chương đánh dấu một bước ngoặt, nơi kiêu mạn, nhục nhã và tranh chấp chính trị đẩy một vương tử đến cực điểm tự hủy, mở đường cho lời khuyên can, sự can thiệp, và sự khảo xét theo dharma về việc biến tuyệt vọng thành vũ khí.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The colophon highlights an ethical tension: when wounded pride and rivalry push a leader toward self-destruction, the act (prāyopaveśa) becomes morally charged—raising questions about rightful resolve versus manipulative despair, and the need for wise counsel to prevent adharma-driven extremes.
This is the chapter-ending colophon for the episode in which Duryodhana undertakes (or resolves upon) prāyopaveśa—fasting unto death—within the Ghoṣa-yātrā sequence of the Vana Parva, marking the close of the two-hundred-and-forty-ninth chapter.