Shloka 293
मुद्गलोपाख्यानम् — व्रीहिद्रोणदानं, दुर्वाससः परीक्षा, स्वर्गगुणप्रश्नः
Mudgala Episode: Rice-measure Charity, Durvāsas’ Test, Inquiry on Heaven
संजहूु: प्रद्गुतानश्वाञ्छरवेगान् धनूंषि च । चित्रसेनने उनसे कहा--'कुन्तीनन्दन! इस युद्धमें मुझे तुम अपना सखा चित्रसेन समझो।” यह सुनकर अर्जुनने चित्रसेनकी ओर दृष्टिपात किया। अपने सखाको युद्धमें अत्यन्त दुर्बल हुआ देख पाण्डवप्रवर अर्जुनने अपने धनुषपर प्रकट किये हुए उस दिव्यास्त्रका उपसंहार कर दिया। अर्जुनको अपना अस्त्र समेटते देख सब पाण्डवोंने भी दौड़ते हुए घोड़ोंको रोक लिया तथा वेगपूर्वक छूटनेवाले बाणों और धनुषोंका संचालन भी बंद कर दिया
sañjahūḥ pradgutān aśvān charavegān dhanūṃṣi ca |
Vaiśampāyana nói: Họ ghìm lại những con ngựa đang lao vọt lên phía trước, đồng thời kìm hãm cung và binh khí đang chuyển động nhanh như mũi tên. Bấy giờ Citraseṇa nói với chàng: “Hỡi con của Kuntī, trong trận chiến này hãy xem ta là bằng hữu của ngươi—Citraseṇa.” Nghe vậy, Arjuna nhìn về phía Citraseṇa; thấy bạn mình trong giao tranh đã suy kiệt đến cùng cực, bậc nhất trong hàng Pāṇḍava liền thu hồi thứ thần tiễn mà chàng vừa hiển hiện trên dây cung. Khi thấy Arjuna rút lại vũ khí, các Pāṇḍava khác cũng chạy đến, ghìm cương ngựa đang phi và dừng việc phóng bắn, điều khiển cung tên một cách mãnh liệt—tự chế vì tình bằng hữu và lẽ phải giữa chiến địa.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in warfare, dharma includes restraint: when a friend or ally is endangered or weakened, one should avoid disproportionate force and act with propriety, recalling excessive power and preventing needless harm.
Citraseṇa asks Arjuna to treat him as a friend in the midst of battle. Arjuna, seeing Citraseṇa’s weakened state, withdraws a divine missile already invoked on his bow. Observing this, the other Pāṇḍavas also rein in their horses and stop the rapid discharge of arrows, effectively pausing the fight.