Shloka 9

Bhīṣma’s Admonition; Duryodhana’s Rājasūya Aspiration and the Proposal of a Vaiṣṇava-satra

Devanagari script

स स्त्रीगणावृतो राजा प्रदह्ृष्ट: प्रददौ वसु । तेभ्यो यथाहमन्नानि पानानि विविधानि च

Transliteration

sa strīgaṇāvṛto rājā prahṛṣṭaḥ pradadau vasu | tebhyo yathārham annāni pānāni vividhāni ca ||

Translation

Vaiśampāyana nói: Vua Duryodhana, được các cung nữ vây quanh, vừa thấy họ liền hết sức vui mừng. Ông ban phát của cải cho họ và, theo lẽ phải, dâng đãi đủ thứ đồ ăn thức uống. Cảnh ấy cho thấy quyền lực vương giả thường được phô bày qua lòng hiếu khách và quà tặng—bề ngoài có vẻ hào phóng, nhưng vẫn có thể phục vụ lòng kiêu mạn, ảnh hưởng và chính trị của danh tiếng.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• स्त्रीगणावृतः: surrounded by a group of women
• स्त्रीगणावृतः: Karta
• Type: Adjective
• Root: आवृत (√वृ/वृञ् ‘to cover, surround’ क्त-प्रत्ययान्त) + स्त्रीगण
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• राजा: the king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• प्रहृष्टः: delighted, very pleased
• प्रहृष्टः: Karta
• Type: Adjective
• Root: प्रहृष्ट (√हृष् ‘to rejoice’ क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• प्रददौ: gave
• Type: Verb
• Root: प्र + √दा (दाने)
• Form: लिट् (परस्मैपद), प्रथम, एकवचन

• वसु: wealth, treasure
• वसु: Karma
• Type: Noun
• Root: वसु
• Form: नपुं, द्वितीया, एकवचन

• तेभ्यः: to them
• तेभ्यः: Sampradana
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, चतुर्थी, बहुवचन

• यथा: as, according to
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• अहम्: I
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रि, प्रथमा, एकवचन

• अन्नानि: foods
• अन्नानि: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्न
• Form: नपुं, द्वितीया, बहुवचन

• पानानि: drinks
• पानानि: Karma
• Type: Noun
• Root: पान
• Form: नपुं, द्वितीया, बहुवचन

• विविधानि: various, diverse
• Type: Adjective
• Root: विविध
• Form: नपुं, द्वितीया, बहुवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Duryodhana
• strīgaṇa (womenfolk)
• vasu (wealth)
• annāni (food)
• pānāni (drink)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the ethical ambiguity of royal generosity: giving and hospitality are dharmic when rooted in respect and right intention, yet the same acts can become instruments of vanity, social control, or political self-display.

What is happening in the narrative?

Duryodhana, accompanied by his womenfolk, is pleased upon seeing certain visitors and responds by distributing wealth and offering them assorted foods and drinks in a manner deemed appropriate to their status.