Shloka 40
Agni’s Withdrawal to the Forest and Identification with Āṅgirasa (अग्न्याङ्गिरस-इतिहासः)
सत्यार्जवे धर्ममाहु: परं धर्मविदो जना:,धर्मज्ञ पुरुष सत्य और सरलताको सर्वोत्तम धर्म बताते हैं। सनातनधर्मके स्वरूपको जानना तो अत्यन्त कठिन है, परंतु वह सत्यमें प्रतिष्ठित है। जो वेदोंके द्वारा प्रमाणित हो, वही धर्म है--यह वृद्ध पुरुषोंका उपदेश है
satyārjave dharmam āhuḥ paraṃ dharmavido janāḥ | dharmajña puruṣāḥ satyaṃ ca ārjavaṃ ca śreṣṭhatamaṃ dharmam vadanti | sanātanadharmasya svarūpaṃ jñātuṃ tu atyantaṃ kaṭhinam, kintu sa satye pratiṣṭhitaḥ | yad vedaiḥ pramāṇitaṃ tad eva dharmaḥ—iti vṛddhapuruṣāṇām upadeśaḥ |
Vị Bà-la-môn nói: “Những người thật sự hiểu dharma tuyên bố rằng chân thật và ngay thẳng là dharma tối thượng. Bản tính của Sanātana-dharma (Chánh pháp vĩnh cửu) vô cùng khó nắm bắt, nhưng nó đứng vững trên nền tảng của sự thật. Chỉ điều được Veda chứng nhận mới là dharma—đó là lời dạy của các bậc trưởng lão.”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that truthfulness (satya) and straightforwardness (ārjava) are regarded by dharma-knowers as the highest form of dharma, and that genuine dharma is what is validated by Vedic authority, with truth as its foundation.
A brāhmaṇa is instructing the listener(s) on the nature of dharma, emphasizing practical virtues—truth and sincerity—while also grounding the definition of dharma in what the Vedas प्रमाणित (authorize).