Shloka 3
स्त्रीणां माहात्म्यप्रश्नः — Yudhiṣṭhira’s Inquiry into the Excellence of Women
Pativratā-Dharma
ब्राह्मण उवाच विद्वेषणं परमं जीवलोके कुर्यान्नरः पार्थिव याच्यमान: । त॑ त्वां पृष्छामि कथं तु राजन् दद्याद् भवान् दयितं च मेडद्य,ब्राह्मण बोला--भूपाल! इस संसारमें प्रायः देखा जाता है कि जब किसी मनुष्यसे कोई वस्तु माँगी जाती है, तब वह उस माँगनेवालेसे अत्यन्त द्वेष करने लगता है। अतः राजन! मैं आपसे पूछता हूँ कि आज आप मुझे मेरी प्रिय वस्तु कैसे दे सकते हैं?
brāhmaṇa uvāca | vidveṣaṇaṁ paramaṁ jīvaloke kuryān naraḥ pārthiva yācyamānaḥ | tat tvāṁ pṛcchāmi kathaṁ tu rājan dadyād bhavān dayitaṁ ca me dadyāt ||
Bà-la-môn nói: “Tâu đại vương, ở đời thường thấy rằng khi một người bị xin điều gì, người ấy liền sinh lòng oán ghét sâu nặng đối với kẻ xin. Vì vậy, tâu Rajan, tôi hỏi ngài: hôm nay ngài sẽ trao cho tôi điều tôi yêu quý bằng cách nào—làm sao thực sự ban trọn lời thỉnh cầu mà tôi hằng trân trọng?”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a moral tension in dāna-dharma: being asked for something often triggers resentment, yet true virtue—especially in a king—lies in giving without hostility, even when the request touches what is personally dear.
A Brahmin addresses a king and frames his request as a test: since people commonly hate the petitioner when asked to give, the Brahmin asks how the king will still be able to grant him what he dearly wants, implying the request may be difficult or emotionally costly.