Shloka 7
Kuvalāśva’s Lineage and Uttaṅka’s Petition concerning Dhundhu (धुन्धु-प्रसङ्गः)
Devanagari script
अथाश्वस्त: स बिसमृणालमश्चायाग्रतो निक्षिप्य पुष्करिणीतीरे संविवेश | ततः शयानो मधुरं गीतमशूणोत्,“जल पीकर जब वे कुछ आश्वस्त हुए, तब घोड़ेके आगे कुछ कमलकी नालें डालकर स्वयं उस सरोवरके तटपर लेट गये। लेटे-ही-लेटे उनके कानोंमें कहींसे मधुर गीतकी ध्वनि सुनायी पड़ी
Translation
Uống nước xong, nhà vua thấy vơi mệt. Rồi ông đặt vài cọng ngó sen trước mặt ngựa, còn mình thì nằm nghỉ trên bờ hồ. Đang nằm, ông bỗng nghe từ đâu vọng lại một khúc hát ngọt ngào.
Word by Word
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
आश्वस्तःreassured, relieved
आश्वस्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootआश्वस्त
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
बिसlotus-fibre
बिस:
Karma
TypeNoun
Rootबिस
FormNeuter, Accusative, Singular
मृणालम्lotus-stalk
मृणालम्:
Karma
TypeNoun
Rootमृणाल
FormNeuter, Accusative, Singular
अश्वof the horse
अश्व:
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Genitive, Singular
अग्रतःin front
अग्रतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः
निक्षिप्यhaving placed/put down
निक्षिप्य:
TypeVerb
Rootनि-क्षिप्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
पुष्करिणीof the pond
पुष्करिणी:
TypeNoun
Rootपुष्करिणी
FormFeminine, Genitive, Singular
तीरेon the bank
तीरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतीर
FormNeuter, Locative, Singular
संविवेशsat down/lay down, took rest
संविवेश:
TypeVerb
Rootसम्-विश्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
शयानःlying down
शयानः:
Karta
TypeVerb
Rootशी
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Singular
मधुरम्sweet
मधुरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमधुर
FormNeuter, Accusative, Singular
गीतम्song
गीतम्:
Karma
TypeNoun
Rootगीत
FormNeuter, Accusative, Singular
अशृणोत्heard
अशृणोत्:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Sandhi Notes