Shloka 47
Kuvalāśva’s Lineage and Uttaṅka’s Petition concerning Dhundhu (धुन्धु-प्रसङ्गः)
स॒गत्वैतदुपाध्यायायाचष्ट तच्छुत्वा वचनमप्रियं वामदेव: क्रोधपरीतात्मा स्वयमेव राजानभिगम्या-श्वार्थमचोदयन्न चाददद् राजा,'शिष्यने लौटकर ये सारी बातें उपाध्यायसे कहीं। वह अप्रिय वचन सुनकर वामदेव मन-ही-मन क्रोधसे जल उठे और स्वयं ही उस राजाके पास जाकर उन्हें घोड़े लौटा देनेके लिये कहा। परंतु राजाने वे घोड़े नहीं दिये”
sa gatvā etad upādhyāyāya ācakṣata tac chrutvā vacanam apriyaṃ vāmadevaḥ krodha-parītātmā svayam eva rājānam abhigamya aśvārtham acodayan na cādadat rājā aśvān
Người đệ tử trở về và thuật lại mọi điều cho thầy. Nghe những lời khó chịu ấy, Vāmadeva—tâm bị cơn giận chiếm giữ—đích thân đến gặp nhà vua, thúc ép việc hoàn trả ngựa. Nhưng nhà vua vẫn không trả lại ngựa.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights ethical restraint and rightful conduct: anger can drive even the wise to direct confrontation, while a king’s refusal to return what is demanded raises questions of dharma—fair dealing, restitution, and respect for moral authority.
A disciple reports an unpleasant development to his teacher. The sage Vāmadeva, angered by what he hears, personally approaches the king and urges him to return certain horses, but the king refuses to hand them over.