Shloka 83
इन्द्रद्युम्नोपाख्यानम्
Indradyumna Upākhyāna: On Kīrti, Smṛti, and Restoration
युगान्ते हुतभुक् चापि सर्वतः प्रज्वलिष्यति । पानीयं भोजनं चापि याचमानास्तदाध्वगा:
yugānte hutabhuk cāpi sarvataḥ prajvaliṣyati | pānīyaṁ bhojanaṁ cāpi yācamānās tadādhvagāḥ ||
Mārkaṇḍeya nói: “Vào lúc tận cùng của thời đại, ngọn Lửa nuốt trọn muôn loài sẽ bùng cháy khắp bốn phương. Khi ấy, những kẻ lữ hành trên đường, bị khốn cùng dày vò, sẽ đi khắp nơi cầu xin nước và thức ăn.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores impermanence and the fragility of worldly security: even basic necessities like water and food can vanish in times of cosmic or societal collapse. Ethically, it urges humility and preparedness—cultivating dharma and restraint rather than complacent dependence on prosperity.
Mārkaṇḍeya describes a yuga-ending catastrophe: a universal conflagration spreads everywhere. In that crisis, ordinary people—depicted as travelers—wander in desperation, begging for water and food, illustrating the severity of the dissolution.