Shloka 69
इन्द्रद्युम्नोपाख्यानम्
Indradyumna Upākhyāna: On Kīrti, Smṛti, and Restoration
भविष्यन्ति नरा नित्य॑ं तदा संक्षेप्स्यते युगम् । यह सब युगान्तका लक्षण समझना चाहिये। जब सब मानव सदा भयंकर स्वभाववाले, धर्महीन, मांसखोर और शराबी हो जायँगे, उस समय युगका संहार होगा ।। पुष्पं पुष्पे यदा राजन् फले वा फलमाश्रितम्,महाराज! जब फूलमें फूल, फलमें फल लगने लगेगा, उस समय युगका संहार होगा। युगान्तकालमें मेघ असमयमें ही वर्षा करेंगे
bhaviṣyanti narā nityaṁ tadā saṁkṣepsyate yugam | puṣpaṁ puṣpe yadā rājan phale vā phalam āśritam |
Mārkaṇḍeya nói: “Khi con người sa đọa đến mức ấy không ngừng, khiến chính thời đại bị rút ngắn, hãy biết rằng tận cùng yuga đã kề bên. Hỡi đại vương, khi những điềm trái tự nhiên hiện ra—khi một bông hoa lại mang thêm một bông hoa, hay một trái lại mang thêm một trái—thì hãy hiểu rằng sự tan rã đang đến gần.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The passage teaches that widespread moral collapse (loss of dharma) is mirrored by disorder in nature; such ethical and cosmic imbalance signals the approaching end of an age (yugānta).
Sage Mārkaṇḍeya addresses a king and describes portents of the yuga’s end, including unnatural botanical phenomena (a flower producing a flower, a fruit producing a fruit), as indicators that the era is being cut short.