Shloka 42
इन्द्रद्युम्नोपाख्यानम्
Indradyumna Upākhyāna: On Kīrti, Smṛti, and Restoration
ब्राह्मणा: क्षत्रिया वैश्या न शिष्यन्ति जनाधिप । एकवर्णस्तदा लोको भविष्यति युगक्षये,नरेश्वर! ब्राह्मण, क्षत्रिय और वैश्योंका नाम भी नहीं रह जायगा। युगान्तकालमें सारा विश्व एक वर्ण, एक जातिका हो जायगा
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā na śiṣyanti janādhipa | ekavarṇas tadā loko bhaviṣyati yugakṣaye nareśvara ||
Mārkaṇḍeya nói: “Hỡi bậc chúa tể của loài người, các Brāhmaṇa, Kṣatriya và Vaiśya sẽ không còn tồn tại như những đẳng cấp riêng biệt nữa. Đến lúc tận cùng của thời đại, hỡi đức vua, toàn thế gian sẽ trở thành chỉ một varṇa—một tình trạng xã hội không còn phân biệt.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse frames yuga-ending dissolution as a collapse of established social distinctions (varṇas), implying that when dharma wanes, the structures that sustain learning, protection, and livelihood lose their defining roles and the world becomes socially undifferentiated.
Mārkaṇḍeya addresses a king and describes a future condition at the end of the age: the named varṇas—Brāhmaṇa, Kṣatriya, and Vaiśya—will no longer persist as distinct groups, and society will appear as a single varṇa.