Shloka 94
कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः
Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma
Devanagari script
तपसा चिन्तयंश्वापि तं शिशुं नोपलक्षये । भूतं भव्यं भविष्यं च जानन्नपि नराधिप,नरेश्वर! मैं भूत, भविष्य और वर्तमान तीनों कालोंका ज्ञाता होनेपर भी तपस्यासे भलीभाँति चिन्तन करता (ध्यान लगाता) रहा, तो भी उस शिशुके विषयमें कुछ न जान सका
Transliteration
tapasā cintayaṁś cāpi taṁ śiśuṁ nopalakṣaye | bhūtaṁ bhavyaṁ bhaviṣyaṁ ca jānann api narādhipa, nareśvara |
Translation
Vaiśaṃpāyana nói: “Dẫu ta tu khổ hạnh và chuyên chú quán niệm, ta vẫn không thể nhận biết điều gì về đứa trẻ ấy. Tâu Đại vương, bậc chúa tể loài người—dẫu ta là kẻ biết quá khứ, hiện tại và vị lai, ta vẫn không sao đạt được tri kiến nào về nó.”
Word by Word
तपसाby austerity / through penance
तपसा:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
चिन्तयन्thinking / meditating
चिन्तयन्:
Karta
TypeVerb
Rootचिन्त्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
अपिeven / also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
तम्that
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
शिशुम्child / infant
शिशुम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिशु
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
उपलक्षयेI perceive / I recognize
उपलक्षये:
TypeVerb
Rootउपलक्ष्
FormLat (Present), Parasmaipada, First, Singular
भूतम्the past
भूतम्:
Karma
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Accusative, Singular
भव्यम्the present (what is becoming/occurring)
भव्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootभव्य
FormNeuter, Accusative, Singular
भविष्यम्the future
भविष्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootभविष्य
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
जानन्knowing
जानन्:
Karta
TypeVerb
Rootज्ञा
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
अपिeven / although
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaN
narādhipa (the king addressed)N
nareśvara (the king addressed)Ś
śiśu (the child)Sandhi Notes