Shloka 30
Brāhmaṇa-māhātmya: Tārkṣya’s instruction on tapas, satya, and svadharma
Chapter 182
Devanagari script
सर्प उवाच सुप्रज्ञममपि चेच्छूरमृद्धिमोहयते नरम् | वर्तमान: सुखे सर्वो मुह्मतीति मतिर्मम,सर्पने कहा--राजन्! यह धन-सम्पत्ति बड़े-बड़े बुद्धिमान् और शूरवीर मनुष्यको भी मोहमें डाल देती है। मेरा तो ऐसा विश्वास है कि सुख-विलासमें डूबे हुए सभी लोग मोहित हो जाते हैं
Translation
Con rắn nói: “Tâu Đại vương! Của cải và quyền thế này có thể làm mê muội cả những người trí tuệ lớn và dũng mãnh. Theo niềm tin của ta, hễ ai đắm chìm trong hưởng lạc thì đều bị ảo vọng che phủ.”
Word by Word
सर्पःthe serpent
सर्पः:
Karta
TypeNoun
Rootसर्प
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha), 3, Singular
सुप्रज्ञम्very wise (man)
सुप्रज्ञम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुप्रज्ञ
FormMasculine, Accusative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
शूरम्a hero/brave man
शूरम्:
Karma
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Accusative, Singular
ऋद्धिःprosperity/wealth
ऋद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootऋद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
मोहयतेbewilders/deludes
मोहयते:
TypeVerb
Rootमुह्
FormPresent, 3, Singular
नरम्a man/person
नरम्:
Karma
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Accusative, Singular
वर्तमानःbeing/abiding (engaged)
वर्तमानः:
Karta
TypeAdjective
Rootवर्तमान
FormMasculine, Nominative, Singular
सुखेin pleasure/ease
सुखे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Locative, Singular
सर्वःeveryone
सर्वः:
Karta
TypePronoun/Adjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Singular
मुह्यतिbecomes deluded
मुह्यति:
TypeVerb
Rootमुह्
FormPresent, 3, Singular
इतिthus/quoting
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
मतिःthought/opinion
मतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमति
FormFeminine, Nominative, Singular
ममof me/my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
Speaker
सर्प उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes