Shloka 4
Nahūṣa as Ajagara: Virtue Hierarchy, Karmic Gati, and the Psychology of Mind–Intellect
तथैव चान्यानि महावनानि मृगद्धिजानेकपसेवितानि आलोकयन्तो$भिययु: प्रतीता- स्ते धन्विन: खड्गधरा नराग्रया:,नरश्रेष्ठ पाण्डव अपने हाथोंमें खड्ग और धनुष लिये हुए थे। वे ऊँचाई, पर्वतोंके सकरे स्थान, सिंहोंकी मादें, पर्वतीय नदियोंको पार करनेके लिये बने हुए पुल, बहुत-से झरने और नीची भूमियोंको जहाँ-तहाँ देखते हुए तथा मृग, पक्षी एवं हाथियोंसे सेवित दूसरे-दूसरे विशाल वनोंका अवलोकन करते हुए विश्वासपूर्वक आगे बढ़ने लगे
tathaiva cānyāni mahāvanāni mṛgadvijānekapasevitāni ālokayantobhyayyuḥ pratītās te dhanvinaḥ khaḍgadharā narāgryāḥ
Vaiśampāyana nói: Cũng như thế, các Pāṇḍava—những bậc ưu tú nhất trong loài người—mang cung và gươm, tiến bước với niềm tin vững chãi. Trên đường đi, họ không ngừng quan sát địa thế: những chỗ cao và các đèo núi hẹp, những vùng có sư tử rình rập, những cây cầu bắc để vượt sông núi, nhiều thác đổ và các dải đất trũng. Họ cũng nhìn ngắm những khu rừng rộng lớn khác, nơi nai, chim và voi thường lui tới—vẫn bền bỉ tiến lên với sự cảnh giác và quyết tâm giữa gian lao của kiếp lưu đày.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined vigilance and steadfastness in adversity: even in exile, the Pāṇḍavas maintain kṣatriya readiness (weapons borne), careful observation of surroundings, and confident forward movement—an ethic of resilience and responsible conduct amid uncertainty.
Vaiśampāyana narrates the Pāṇḍavas’ onward travel through wilderness. They proceed through large forests and difficult mountain terrain, attentively surveying passes, rivers, bridges, waterfalls, and lowlands, in regions inhabited by deer, birds, elephants (and lion-tracks), continuing their journey with assurance.