Shloka 72
निवातकवचवधः — Arjuna’s Neutralization of the Nivātakavacas
Vajra-astra deployment
समुद्रकुक्षिमाश्रित्य दुर्गे प्रतिवसन्त्युत । तिस्र: कोट्य: समाख्यातास्तुल्यरूपबलप्रभा:,*वे समुद्रके भीतर दुर्गम स्थानका आश्रय लेकर रहते हैं। उनकी संख्या तीन करोड़ बतायी जाती है और उन सभीके रूप, बल और तेज एक समान हैं। कुन्तीनन्दन! तुम उन दानवोंका संहार कर डालो। इतने से ही तुम्हारी गुरु-दक्षिणा पूरी हो जायगी।' ऐसा कहकर इन्द्रने मुझे एक अत्यन्त कान्तिमान् दिव्य रथ प्रदान किया, जिसे मातलि जोतकर लाये थे। उसमें मयूरोंके समान रोमवाले घोड़े जुते हुए थे। रथ आ जानेपर देवराजने यह उत्तम किरीट मेरे मस्तकपर बाँध दिया
samudrakukṣim āśritya durge prativasanty uta | tisraḥ koṭyaḥ samākhyātās tulyarūpabalaprabhāḥ ||
Arjuna nói: “Nương náu nơi lòng biển, chúng cư trú trong một thành lũy hiểm trở không thể xâm nhập. Người ta nói chúng có đến ba crore, và tất cả đều đồng dạng về hình dung, sức mạnh và hào quang.”
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the heroic ethic of facing daunting, well-protected forces without being deterred by their number or seeming uniform might—steadfastness and resolve in the face of overwhelming odds.
Arjuna reports information about a vast host dwelling in a hard-to-reach fortress within the ocean’s depths, emphasizing both their immense number and their equalized power and splendor.