Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

इन्द्रस्य पाण्डवैः समागमः

Indra’s Meeting with the Pāṇḍavas

तत: सम्प्राप्य शैलाग्रं वीक्षमाणा महारथा: । ददृशुस्ते महेष्वासा भीमसेनमरिंदमा:,तदनन्तर शत्रुओंका दमन करनेवाले वे महाधनुर्धर एवं महारथी वीर उस पर्वतके शिखरपर पहुँचकर जब इधर-उधर दृष्टिपात करने लगे, तब उन्हें भीमसेन दिखायी दिये

tataḥ samprāpya śailāgraṃ vīkṣamāṇā mahārathāḥ | dadṛśus te maheṣvāsā bhīmasenam ariṃdamāḥ ||

Rồi khi lên tới đỉnh núi, những dũng sĩ đại xa ấy—các cung thủ hùng mạnh, kẻ khuất phục quân thù—đảo mắt nhìn khắp bốn phương, và tại đó họ trông thấy Bhīmasena.

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
सम्प्राप्यhaving reached/attained
सम्प्राप्य:
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु: आप्)
FormAbsolutive (क्त्वा-प्रत्यय), indeclinable; prior action to main verb
शैलाग्रम्the mountain-top/summit
शैलाग्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootशैल + अग्र
FormNeuter, accusative, singular
वीक्षमाणाःlooking around, observing
वीक्षमाणाः:
Karta
TypeVerb
Rootवि-ईक्ष् (धातु: ईक्ष्) → वीक्षमाण
FormPresent active participle (शतृ), masculine, nominative, plural
महारथाःgreat chariot-warriors
महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहा + रथ
FormMasculine, nominative, plural
ददृशुःthey saw
ददृशुः:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु: दृश्)
FormPerfect (लिट्), 3rd person, plural, parasmaipada
तेthose (they)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, nominative, plural
महेष्वासाःgreat bowmen
महेष्वासाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहा + इष्वास
FormMasculine, nominative, plural
भीमसेनम्Bhimasena
भीमसेनम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, accusative, singular
अरिंदमाःfoe-subduers
अरिंदमाः:
Karta
TypeNoun
Rootअरि + दम
FormMasculine, nominative, plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīmasena
Ś
śaila (mountain)
Ś
śailāgra (mountain summit)

Educational Q&A

The verse highlights that true martial strength is paired with vigilance and discernment: the heroes first survey their surroundings from a vantage point and only then identify their objective (Bhīmasena), suggesting purposeful action guided by awareness.

A group of elite warriors reaches a mountain peak, scans the area, and spots Bhīmasena. The narration (by Vaiśampāyana) marks a moment of recognition and convergence in the episode.