Shloka 10
Portents, Pursuit to the Nalinī, and Yudhiṣṭhira’s Restraint Toward Bhīma
Saugandhika-padma Continuation
Devanagari script
मज्जमानमनोटदृष्टि: फुल्लेषु गिरिसानुषु । द्रौोपदीवाक्यपाथेयो भीम: शीघ्रतरं ययौ,भीमसेनका मन और उनके नेत्र कुसुमोंसे अलंकृत पर्वतीय शिखरोंपर लगे थे। द्रौपदीका अनुरोधपूर्ण वचन ही उनके लिये पाथेय था और इस अवस्थामें वे अत्यन्त शीघ्रतापूर्वक चले जा रहे थे
Translation
Tâm trí và ánh mắt Bhīma đều hướng về những đỉnh núi điểm hoa. Lời thỉnh cầu của Draupadī chính là lương thực đường xa của chàng; vì thế, trong trạng thái ấy, chàng bước đi càng thêm mau lẹ.
Word by Word
मज्जमानम्being absorbed/immersed
मज्जमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमज्ज् (धातु) → मज्जमान (वर्तमानकृदन्त)
FormMasculine, Accusative, Singular
मनःmind
मनः:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Nominative, Singular
दृष्टिःgaze/eyesight
दृष्टिः:
Karta
TypeNoun
Rootदृष्टि
FormFeminine, Nominative, Singular
फुल्लेषुon/among blossoming (things)
फुल्लेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootफुल्ल (विशेषण/प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
गिरिसानुषुon the mountain-slopes/ridges
गिरिसानुषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगिरि + सानु
FormNeuter, Locative, Plural
द्रौपदीof Draupadī
द्रौपदी:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्रौपदी
FormFeminine, Genitive, Singular
वाक्यspeech/words
वाक्य:
Karta
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Nominative, Singular
पाथेयःprovision for a journey; support
पाथेयः:
Karta
TypeNoun
Rootपाथेय
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमःBhīma
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
शीघ्रतरम्more quickly; very swiftly
शीघ्रतरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशीघ्र (तुलनात्मक: शीघ्रतर)
FormNeuter, Accusative, Singular
ययौwent
ययौ:
Karta
TypeVerb
Rootया (धातु)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes