Kuberasaras-darśana (Bhīma beholds Kubera’s guarded lotus-lake) / कुबेरसरः-दर्शनम्
साम, दान, दण्ड, भेद--ये चार उपाय, गुप्तचर, उत्तम बुद्धि, सुरक्षित मन्त्रणा, पराक्रम, निग्रह, अनुग्रह और चतुरता--ये राजाओंके लिये कार्य-सिद्धिके साधन हैं ।। साम्ना दानेन भेदेन दण्डेनोपेक्षणेन च । साधनीयानि कर्माणि समासव्यासयोगत:,साम, दान, भेद, दण्ड और उपेक्षा--इन नीतियोंमेंसे एक-दोके द्वारा या सबके एक साथ प्रयोगद्वारा राजाओंको अपने कार्य सिद्ध करने चाहिये
vaiśampāyana uvāca |
sāmnā dānena bhedena daṇḍenopakṣaṇena ca |
sādhanīyāni karmāṇi samāsavyāsayogataḥ ||
Vaiśampāyana nói: Bằng sāma (hòa giải), dāna (ban tặng), bheda (chia rẽ), daṇḍa (trừng phạt) và cả upekṣā (làm ngơ có tính toán), nhà vua phải hoàn thành điều cần hoàn thành—tùy thời thế mà dùng lược hay dùng đủ, dùng riêng lẻ, dùng từng đôi, hoặc phối hợp cùng lúc.
वैशम्पायन उवाच
A ruler should achieve objectives through a calibrated use of five political measures—conciliation, gifts, division, punishment, and strategic disregard—choosing and combining them according to circumstance, with intelligence and restraint.
Vaiśampāyana, in a didactic passage within the Vana Parva, summarizes practical principles of kingship (nīti/raja-dharma), outlining the standard tools by which rulers secure success in governance and conflict.