Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Kuberasaras-darśana (Bhīma beholds Kubera’s guarded lotus-lake) / कुबेरसरः-दर्शनम्

दृष्ट प्रमाणं विपुलं शरीरस्यास्य ते विभो । संहरस्व महावीर्य स्वयमात्मानमात्मना,'प्रभो! आपके इस शरीरका विशाल प्रमाण प्रत्यक्ष देख लिया। महापराक्रमी वीर! अब आप स्वयं ही अपने शरीरको समेट लीजिये

dṛṣṭa-pramāṇaṁ vipulaṁ śarīrasyāsya te vibho | saṁharasva mahā-vīrya svayam ātmānam ātmanā ||

Vaiśampāyana nói: “Bạch Chúa tể! Con đã tận mắt thấy rõ kích lượng rộng lớn của thân thể Ngài. Hỡi bậc dũng sĩ đại lực, nay xin Ngài thu lại—tự mình gom thân mình trở về trong chính mình, theo ý chí của Ngài.”

दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
प्रमाणम्measure, extent
प्रमाणम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रमाण
FormNeuter, Accusative, Singular
विपुलम्vast
विपुलम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविपुल
FormNeuter, Accusative, Singular
शरीरस्यof the body
शरीरस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Genitive, Singular
अस्यof this
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Genitive, Singular
तेyour
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
विभोO mighty one
विभो:
Sambodhana
TypeNoun
Rootविभु
FormMasculine, Vocative, Singular
संहरस्वwithdraw, contract (yourself)
संहरस्व:
Kriya
TypeVerb
Rootसम्-हृ
Formलोट् (imperative), आत्मनेपद, Second, Singular
महावीर्यO great-in-power one
महावीर्य:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootमहावीर्य
FormMasculine, Vocative, Singular
स्वयम्yourself
स्वयम्:
Karta
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
आत्मानम्yourself (your body/self)
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
आत्मनाby yourself
आत्मना:
Karana
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana

Educational Q&A

The verse highlights self-sovereignty and yogic mastery: a truly powerful being can manifest an immense form and then, without external aid, withdraw it by inner control—suggesting disciplined command over one’s embodied state.

The narrator (Vaiśampāyana) reports that a wondrous, vast bodily manifestation has been witnessed directly, and the addressed lord/hero is respectfully requested to contract or withdraw that extraordinary form back into himself.