Shloka 52
Bhīmasena–Hanūmān Saṃvāda: The Tail Test and the Divine Path
महागज इवास्रावी प्रभञ्जन् विविधान् ट्रुमान् उत्पाट्य कदलीस्तम्भान् बहुतालसमुच्छूयान्,इसी समय गन्धमादनके शिखरोंपर महाबाहु भीमने एक परम सुन्दर केलेका बगीचा देखा, जो कई योजन दूरतक फैला हुआ था। मदकी धारा बहानेवाले महाबली गजराजकी भाँति उस कदलीवनमें हलचल मचाते और भाँति-भाँतिके वृक्षोंको तोड़ते हुए वे बड़े वेगसे वहाँ गये। वहाँके केलेके वृक्ष खम्भोंके समान मोटे थे। उनकी ऊँचाई कई ताड़ोंके बराबर थी। बलवानोंमें श्रेष्ठ भीमने बड़े वेगसे उन्हें उखाड़-उखाड़कर सब ओर फेंकना आरम्भ किया। वे महान् तेजस्वी तो थे ही, अपने बल और पराक्रमपर गर्व भी रखते थे; अतः भगवान् नृसिंहकी भाँति विकट गर्जना करने लगे। तत्पश्चात् और भी बहुत-से बड़े-बड़े जन्तुओंपर आक्रमण किया। रुरु, वानर, सिंह, भैंसे तथा जल-जन्तुओंपर भी धावा किया। उन पशु-पक्षियोंके एवं भीमसेनके उस भयंकर शब्दसे दूसरे वनमें रहनेवाले मृग और पक्षी भी थर्रा उठे
vaiśampāyana uvāca | mahāgaja ivāsrāvī prabhañjan vividhān drumān utpāṭya kadalī-stambhān bahu-tāla-samucchrayān |
Vaiśampāyana nói: Như một voi lớn đang kỳ động dục, Bhīma ào tới, xô đổ rừng cây—nhổ bật đủ loại cây cối và giật tung những thân chuối dày như cột, cao ngang nhiều cây thốt nốt. Trên các đỉnh Gandhamādana, chàng thấy một rừng chuối lộng lẫy trải dài nhiều do-tuần; và say men sức lực cùng dũng công của mình, chàng gầm thét dữ dội như Nṛsiṃha, quăng những thân cây bị nhổ tung ra bốn phía. Rồi chàng còn xông vào nhiều loài sinh vật lớn—hươu ruru, khỉ, sư tử, trâu rừng, cả các loài ở chốn nước—khiến tiếng động kinh hoàng của Bhīmasena làm muông thú chim chóc trong rừng quanh đó run sợ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the intoxicating pull of sheer power: Bhīma’s strength is magnificent yet edged with pride and disturbance to living beings. Ethically, it invites reflection on self-restraint (dama) and responsible use of capability—heroic energy becomes dharmic when governed, and troubling when it turns into needless harm or intimidation.
On Gandhamādana, Bhīma sees an expansive, beautiful plantain grove and rushes into it with elephant-like force, uprooting tall banana trunks and other trees. Roaring fiercely, he also attacks various animals; the resulting noise terrifies the creatures of nearby forests.