Shloka 34
Adhyāya 136: Yavakrī–Bharadvāja Saṃvāda and the Bāladhī–Dhanuṣākṣa Gāthā
Arrogance, Boons, and Nimitta
त॑ं ददर्श यवक्रीतो यत्नवन्तं निबन्धने । प्रहसंश्चाब्रवीद् वाक्यमिदं स मुनिपुड्गभवः,मुनिवर यवक्रीतने देखा, ब्राह्मण देवता पुल बाँधनेके लिये बड़े यत्नशील हैं, तब उन्होंने हँसते हुए इस प्रकार कहा--
taṁ dadarśa yavakrīto yatnavantaṁ nibandhane | prahasaṁś cābravīd vākyam idaṁ sa munipuṅgavaḥ ||
Yavakrīta thấy ngài đang dốc sức trong việc buộc kết, ràng nối. Bấy giờ vị hiền triết bậc nhất ấy mỉm cười, phảng phất nét giễu cợt, rồi nói những lời này—dọn ra một thế căng thẳng đạo lý giữa sự gắng gượng nghi lễ bên ngoài và kỷ luật nội tâm mà một bậc Bà-la-môn ẩn sĩ phải gìn giữ.
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical contrast: mere external exertion in an act (here, binding) is not the whole of dharma; the manner of one’s speech and attitude—especially mockery from a learned person—also carries moral weight and can foreshadow wrongdoing.
Yavakrīta notices someone intensely engaged in binding something/someone. Seeing this effort, he laughs or smiles and begins to speak—introducing a dialogue that will develop the episode’s moral and narrative conflict.