Shloka 6
Aṣṭāvakra–Kahoda Upākhyāna: Śvetaketu’s Āśrama, Sarasvatī, and the Origin of Aṣṭāvakra
यो हि कश्रिद् द्विजान् हन्याद् गां वा लोकस्य मातरम् । शरणागतं च त्यजते तुल्यं तेषां हि पातकम्
yo hi kaścid dvijān hanyād gāṁ vā lokasya mātaram | śaraṇāgataṁ ca tyajate tulyaṁ teṣāṁ hi pātakam, bāja ||
Diều hâu nói: “Kẻ nào giết một Bà-la-môn, hay sát hại con bò—mẹ của thế gian—hoặc ruồng bỏ người đã đến cầu nương tựa: tội của những việc ấy đều như nhau. Hãy nhìn con bồ câu đáng thương này run rẩy vì sợ hãi; nó tìm đến ta chỉ để giữ mạng. Trong cảnh ngộ như vậy mà xua đuổi nó đi thì thật đáng bị lên án sâu nặng.”
श्येन उवाच
Educational Q&A
Abandoning a person (or creature) who has sought refuge is presented as a grave adharma, equated in moral weight with killing a Brahmin or slaughtering a cow. The verse elevates the duty of protection (rakṣaṇa) and fidelity to refuge (śaraṇāgata-dharma) as a paramount ethical obligation.
The hawk argues a moral point by comparing sins: it insists that rejecting a refuge-seeker is severely blameworthy. In context, it points to the frightened pigeon that has sought protection, using the pigeon’s fear and dependence to underscore the seriousness of abandoning one who has come for safety.