Shloka 17
Aṣṭāvakra–Kahoda Upākhyāna: Śvetaketu’s Āśrama, Sarasvatī, and the Origin of Aṣṭāvakra
तो भी तुम शरणागतके त्यागको कैसे अच्छा मानते हो? यह मेरी समझमें नहीं आता। विहंगम! वास्तवमें तुम्हारा यह उद्योग केवल भोजन प्राप्त करनेके लिये है ।।
śyena uvāca | śavyaś cāpy anyathā kartum āhāro 'py adhikas tvayā | govṛṣo vā varāho vā mṛgo vā mahiṣo 'pi vā | tvad-artham adya kriyatāṃ yac cānyad iha kāṅkṣasi ||
Diều hâu nói: “Có thể lo thức ăn cho ngươi bằng cách khác—thậm chí nhiều hơn con bồ câu này. Hãy chuẩn bị hôm nay vì ngươi một con bò đực hảo hạng, hoặc lợn rừng, hoặc nai, hoặc cả trâu; hay bất cứ thứ gì ngươi mong muốn ở đây. Sự gắng sức của ngươi, hỡi loài chim, thật ra chỉ để kiếm ăn—vậy sao ngươi có thể cho việc bỏ rơi kẻ đã đến cầu nương tựa là điều chấp nhận được?”
श्येन उवाच
Educational Q&A
The verse sharpens the ethical tension between hunger-driven violence and the dharma of protecting one who has sought refuge (śaraṇāgata). It questions whether mere appetite can justify abandoning the duty of protection, and suggests alternative means that avoid violating refuge-protection.
In the well-known hawk–pigeon episode, the hawk argues that the host (addressed as ‘bird’) can provide it other food—larger animals or anything desired—rather than surrendering the pigeon that has come for protection. The speech frames the hawk’s pursuit as motivated by food and challenges the moral acceptability of giving up a refugee.