Shloka 14
Sukanyā’s Encounter with the Aśvins and Cyavana’s Rejuvenation (लोमश–सुकन्या–च्यवनोपाख्यानम्)
एतेन समयेनैनमामन्त्रय पतिं शुभे | 'देवेश्वरो! मैं अपने पतिदेव च्यवनमुनिमें ही पूर्ण अनुराग रखती हूँ, अतः आप मेरे विषयमें इस प्रकारकी अनुचित आशंका न करें।' तब उन दोनोंने पुनः सुकन्यासे कहा --'शुभे! हम देवताओंके श्रेष्ठ वैद्य हैं। तुम्हारे पतिको तरुण और मनोहर रूपसे सम्पन्न बना देंगे। तब तुम हम तीनोंमेंसे किसी एकको अपना पति बना लेना। इस शर्तके साथ तुम चाहो तो अपने पतिको यहाँ बुला लो” || १२-१३ $ || सा तयोर्वचनाद् राजन्नुपसंगम्य भार्गवम्,राजन! उन दोनोंकी यह बात सुनकर सुकन्या च्यवन मुनिके पास गयी और अश्विनीकुमारोंने जो कुछ कहा था, वह सब उन्हें कह सुनाया। यह सुनकर च्यवनने अपनी पत्नीसे कहा--प्रिये! देववैद्योंने जैसा कहा है, वैसा करो”
sa tayor vacanād rājan upasaṅgamya bhārgavam | aśvinīkumārābhyāṁ yad uktaṁ tat sarvam ācacakṣe || tataḥ śrutvā cyavano bhāryām uvāca—priye! devavaidyau yathā vadatas tathā kuru ||
Tâu Đại vương, nghe lời của hai vị ấy, Sukanyā liền đến gần vị hiền triết dòng Bhṛgu (Cyavana) và thuật lại đầy đủ mọi điều mà hai Aśvinīkumāra đã nói. Nghe xong, Cyavana bảo với vợ mình: “Ái thê, hãy làm đúng như các vị lương y của chư thiên đã khuyên.”
लोगश उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharma in marriage: Sukanyā acts transparently by reporting the Aśvins’ proposal to her husband, and Cyavana’s instruction emphasizes consent and righteous procedure when facing morally sensitive offers, even if they promise benefit.
After the Aśvinīkumāras propose to restore Cyavana’s youth and ask Sukanyā to choose one of them as husband, Sukanyā goes to Cyavana and recounts everything. Cyavana then tells her to follow the divine physicians’ plan.