Shloka 45
Bhāgīratha’s Tapas and the Petition to Gaṅgā (गङ्गावतरण-प्रसङ्गः)
यथोक्तं त्वरिताश्षक्रुर्यथथा55ज्ञापितवान् नृप: । एतत् ते सर्वमाख्यातं यथा पुत्रो महात्मना,“यदि तुम्हें मेरा प्रिय कार्य करना है तो मेरी इस आज्ञाका शीघ्र पालन होना चाहिये।” राजन्! महाराज सगरके ऐसा कहनेपर मन्त्रियोंने शीघ्र वैसा ही किया, जैसा उनका आदेश था। युधिष्छिर! पुरवासियोंके हित चाहनेवाले महात्मा सगरने जिस प्रकार अपने पुत्रको निर्वासित किया था, वह सब प्रसंग मैंने तुमसे कह सुनाया। अब महाधनुर्धर अंशुमानसे राजा सगरने जो कुछ कहा, वह सब तुम्हें बता रहा हूँ, मेरे मुखसे सुनो
yathoktaṁ tvaritāḥ śakruḥ yathā jñāpitavān nṛpaḥ | etat te sarvam ākhyātaṁ yathā putro mahātmanā ||
Lomāśa nói: “Đúng như lời vua đã phán, họ hành động mau lẹ, y như mệnh lệnh của bậc quân vương. Ta đã kể cho ngươi toàn bộ câu chuyện—rằng đại vương Sagara, vì mưu cầu lợi ích cho dân, đã lưu đày con trai mình như thế nào. Nay ta sẽ thuật lại cho ngươi mọi điều vua Sagara đã nói với Aṃśumān, vị cung thủ hùng mạnh; hãy nghe từ miệng ta.”
लोगमश उवाच
Educational Q&A
The passage highlights rājadharma: a king’s commands are to be executed promptly, and a ruler who prioritizes the welfare of citizens may take even painful measures (like exile) for the larger good.
Lomaśa concludes the episode describing how King Sagara exiled his son and transitions to the next part, announcing that he will now recount what Sagara said to Aṁśumān.