Shloka 44
Bhāgīratha’s Tapas and the Petition to Gaṅgā (गङ्गावतरण-प्रसङ्गः)
यदि वो मत्प्रियं कार्यमेतच्छीघ्रं विधीयताम् । एवमुक्ता नरेन्द्रेण सचिवास्ते नराधिप,“यदि तुम्हें मेरा प्रिय कार्य करना है तो मेरी इस आज्ञाका शीघ्र पालन होना चाहिये।” राजन्! महाराज सगरके ऐसा कहनेपर मन्त्रियोंने शीघ्र वैसा ही किया, जैसा उनका आदेश था। युधिष्छिर! पुरवासियोंके हित चाहनेवाले महात्मा सगरने जिस प्रकार अपने पुत्रको निर्वासित किया था, वह सब प्रसंग मैंने तुमसे कह सुनाया। अब महाधनुर्धर अंशुमानसे राजा सगरने जो कुछ कहा, वह सब तुम्हें बता रहा हूँ, मेरे मुखसे सुनो
yadi vo matpriyaṃ kāryam etac chīghraṃ vidhīyatām | evam uktā narendreṇa sacivās te narādhipa ||
Lomāśa nói: “Nếu các khanh muốn làm điều khiến trẫm hài lòng, hãy thi hành ngay lập tức.” Được nhà vua phán như vậy, hỡi bậc chúa tể loài người, các đại thần liền mau chóng thực hiện đúng như mệnh lệnh. Thế đó, hỡi Yudhiṣṭhira, ta đã kể cho ngươi trọn vẹn câu chuyện về việc đại vương Sagara—với tấm lòng lớn lao, một mực hướng đến điều mà ngài cho là lợi ích của dân—đã lưu đày chính con trai mình ra sao. Nay hãy lắng nghe, ta sẽ thuật lại mọi lời vua Sagara nói với Aṃśumān, vị cung thủ kiệt xuất.
लोगमश उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethic of prompt execution of rightful royal commands and the tension in kingship where a ruler may take severe measures—such as banishing a son—believing it serves public welfare (praja-hita), raising questions about dharma in governance.
Lomāśa quotes a king’s urgent order and notes that the ministers immediately comply. He then tells Yudhiṣṭhira that he has finished recounting how Sagara exiled his son, and he transitions to the next part: what Sagara said to the archer Aṃśumān.