Shloka 8
सगरोपाख्यानम् — कपिलकोपः, अंशुमतः विनयः, तथा भगीरथपरम्परा
Sagara Upākhyāna: Kapila’s Wrath, Aṃśumān’s Reverence, and the Bhāgīratha Line
स हैहयान् समुत्साद्य तालजड्घांश्व भारत | वशे च कृत्वा राजन्यान् स्वराज्यमन्वशासत,भारत! उन्होंने हैहय तथा तालजंघ नामक क्षत्रियोंका संहार करके सब राजाओंको अपने वशमें कर लिया और अपने राज्यका शासन करने लगे
sa haihayān samutsādya tālajaṅghāṁś ca bhārata | vaśe ca kṛtvā rājanyān svarājyam anvāśāsat, bhārata ||
Hỡi Bhārata, sau khi tiêu diệt người Haihaya và tầng lớp Kṣatriya gọi là Tālajaṅgha, ngài khuất phục các vương tộc, đặt họ dưới quyền mình, rồi trị vì vương quốc—xác lập chủ quyền bằng chinh phạt và khuất phục.
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a model of kingship grounded in forceful consolidation: sovereignty is portrayed as being established by defeating rival Kṣatriya groups and bringing other rulers under one’s control, raising ethical questions about power, legitimacy, and the costs of conquest within the frame of Kṣatriya-dharma.
The speaker reports that a powerful ruler destroyed the Haihayas and the Tālajaṅghas, subdued other royal lineages, and then governed his own realm as an undisputed sovereign.