सगरोपाख्यानम् — कपिलकोपः, अंशुमतः विनयः, तथा भगीरथपरम्परा
Sagara Upākhyāna: Kapila’s Wrath, Aṃśumān’s Reverence, and the Bhāgīratha Line
लोगश उवाच इक्ष्वाकूणां कुले जात: सगरो नाम पार्थिव: । रूपसत्त्वबलोपेत: स चापुत्र: प्रतापवान्,लोमशजी कहते हैं--राजन्! इक्ष्वाकुवंशमें सगर नामसे प्रसिद्ध एक राजा हो गये हैं। वे रूप, धैर्य और बलसे सम्पन्न तथा बड़े प्रतापी थे, परंतु उनके कोई पुत्र न था
Lomaśa uvāca: Ikṣvākūṇāṁ kule jātaḥ sagaro nāma pārthivaḥ | rūpa-sattva-bala-upetaḥ sa cāputraḥ pratāpavān ||
Lomaśa thưa: “Tâu Đại vương, trong dòng dõi Ikṣvāku có một bậc quân vương tên là Sagara. Người đầy đủ dung mạo, lòng can đảm bền vững và sức mạnh; là bậc đế vương oai hùng, nhưng dẫu rực rỡ đến đâu vẫn không có con trai nối dõi.”
लोगश उवाच
Worldly excellence—beauty, valor, and power—does not guarantee fulfillment in key human aims; the verse highlights the vulnerability of even great kings to the anxiety of lineage and succession, setting up reflection on duty, continuity, and the limits of personal might.
Lomaśa begins recounting the history of King Sagara of the Ikṣvāku line, praising his qualities while introducing the central problem that drives the episode: despite his greatness, he is without a son.