Shloka 63
Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris
Udyoga-parva 94
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच तद् वाक्यं पार्थिवा: सर्वे हृदयैः समपूजयन् । नतत्र कश्रनिद् वक्तुं हि वाचं प्राक्रामदग्रत:
Translation
Vaiśampāyana nói: “Hỡi Janamejaya, lời ấy của Thế Tôn Śrī Kṛṣṇa được tất cả các vua chúa kính trọng từ tận đáy lòng. Tại đó, không một ai có thể bước lên trước để cất lời đáp lại.”
Word by Word
वैशम्पायनःVaishampayana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
वाक्यम्statement, speech
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
पार्थिवाःkings
पार्थिवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
हृदयैःwith (their) hearts; wholeheartedly
हृदयैः:
Karana
TypeNoun
Rootहृदय
FormNeuter, Instrumental, Plural
सम्completely, together (prefixal sense)
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम्
अपूपजयन्honored, revered
अपूपजयन्:
TypeVerb
Rootपूज्
FormImperfect, 3, Plural, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
कश्चनanyone (at all)
कश्चन:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चन
FormMasculine, Nominative, Singular
वक्तुम्to speak
वक्तुम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormTumun (infinitive)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
वाचम्speech, words
वाचम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Accusative, Singular
प्राक्रामत्stepped forth, ventured
प्राक्रामत्:
TypeVerb
Rootक्रम्
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
अग्रतःin front; forward
अग्रतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes