Shloka 15
विदुरस्य कृष्णं प्रति शमोपदेशः
Vidura’s Counsel to Krishna on the Limits of Peace
सम्बन्धी दयितश्नासि धृतराष्ट्रस्य माधव । त्वं हि गोविन्द धर्मार्थो वेत्थ तत्त्वेन सर्वश: । तत्र कारणमिच्छामि श्रोतुं चक्रगदाधर,आपने तो दोनों पक्षोंको ही सहायता दी है, आप उभयपक्षके हित-साधनमें तत्पर हैं। माधव! महाराज धूृतराष्ट्रके आप प्रिय सम्बन्धी भी हैं। चक्र और गदा धारण करनेवाले गोविन्द! आपको धर्म और अर्थका सम्पूर्णरूपसे यथार्थ ज्ञान भी है; फिर मेरा आतिथ्य ग्रहण न करनेका क्या कारण है; यह मैं सुनना चाहता हूँ
sambandhī dayitaś ca asi dhṛtarāṣṭrasya mādhava | tvaṃ hi govinda dharmārthau vettha tattvena sarvaśaḥ | tatra kāraṇam icchāmi śrotuṃ cakragadādhara ||
Vaiśampāyana nói: “Mādhava, ngài vừa là thân quyến gần gũi vừa là người được vua Dhṛtarāṣṭra yêu mến. Govinda, ngài biết—một cách chân thật và trên mọi phương diện—điều gì là dharma và điều gì là artha. Bởi vậy, hỡi đấng mang đĩa và chùy, ta muốn nghe nguyên do vì sao ngài không nhận sự khoản đãi của ta.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames Kṛṣṇa as one who comprehends both dharma (moral duty) and artha (pragmatic policy) completely, implying that ethical clarity must guide diplomatic choices; even acts like accepting hospitality can carry moral and political consequences.
Vaiśampāyana addresses Kṛṣṇa, noting his close relationship with Dhṛtarāṣṭra and his full knowledge of dharma and artha, and asks why Kṛṣṇa is not accepting the offered hospitality—seeking the motive behind this deliberate diplomatic restraint.