Shloka 6

अध्याय ७५ — दैव-पुरुषकार-समन्वयः

Reconciling Contingency and Human Effort

Devanagari script

सर्वथानार्यकर्मतत्‌ प्रशंसा स्वयमात्मन:

Transliteration

sarvathānāryakarma tat praśaṃsā svayam ātmanaḥ

Translation

Bhīmasena lên án hành vi ấy là hoàn toàn hèn kém, và còn nói rằng tự khen mình vốn đã là dấu hiệu của lối xử sự đáng khinh. Trong khuôn khổ đạo lý của Udyoga Parva—nơi sứ giả, lời thề và thương nghị thử thách phẩm hạnh—ông xem khoe khoang là triệu chứng của adharma, là sự vi phạm tiết độ của bậc cao quý.

Word by Word

• सर्वथा: in every way; wholly
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वथा
• Form: Avyaya (indeclinable adverb)

• अनार्यकर्म: an ignoble act/deed
• अनार्यकर्म: Karta
• Type: Noun
• Root: अनार्यकर्मन्
• Form: Neuter, nominative singular

• तत्: that
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, nominative singular

• प्रशंसा: praise; commendation
• प्रशंसा: Karta
• Type: Noun
• Root: प्रशंसा
• Form: Feminine, nominative singular

• स्वयम्: oneself; personally
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम्
• Form: Avyaya (indeclinable)

• आत्मनः: of oneself; of the self
• Type: Noun
• Root: आत्मन्
• Form: Masculine, genitive singular

Speaker

भीमसेन उवाच

Characters & Entities

• Bhīmasena

Educational Q&A

What is the core teaching?

Self-praise and boasting are portrayed as signs of ignoble character; noble conduct is marked by restraint, letting deeds speak rather than proclaiming one’s own greatness.

What is happening in the narrative?

In the tense pre-war deliberations of the Udyoga Parva, Bhīma responds sharply to words or behavior he deems dishonorable, labeling it wholly ignoble and censuring the act of praising oneself.