Shloka 49
Sainyasaṅgraha and Bhāga-Vyavasthā (Forces Assembled and Rival Allocations) | सैन्यसंग्रह-भागव्यवस्था
तान् सर्वानाहवे क्रुद्धान् सानुबन्धान् समागतान् | अहमेक: समादास्ये तिमिर्मत्स्यानिवौदकान्
tān sarvān āhave kruddhān sānubandhān samāgatān | aham ekaḥ samādāsye timir-matsyān ivaudakān ||
Sanjaya thưa: “Tất cả bọn họ, giận dữ và tụ hội nơi chiến địa—cùng cả tùy tùng và đồng minh—một mình ta sẽ bắt giữ và khuất phục, như người ta bắt loài cá timira trong nước.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the psychology of war-speech: confidence can harden into overconfidence, and martial rhetoric often reduces complex human opposition to something easily ‘caught.’ Ethically, it warns how anger and pride can distort judgment in the lead-up to conflict.
Sañjaya reports a warrior’s defiant claim: seeing the opposing side gathered and furious for battle, he declares that he alone will capture them all, using the image of catching fish in water to convey ease and dominance.