Previous Verse
Next Verse

Shloka 436

उद्योगपर्व — अध्याय ५४: दुर्योधनस्य धृतराष्ट्रं प्रति बलप्रशंसन-युक्तः आश्वासनवादः

Duryodhana’s Reassurance and Force-Praise to Dhritarashtra

एकैक एपषां शक्तस्तु हन्तुं भारत पाण्डवान्‌ । समेतास्तु क्षणेनैतान्‌ नेष्यन्ति यमसादनम्‌ । भारत! भीष्म, द्रोण, कृप, अश्वत्थामा, कर्ण, भूरिश्रवा, प्राग्ज्योतिषनरेश भगदत्त, मद्रराज शल्य तथा सिन्धुराज जयद्रथ--इनमेंसे एक-एक वीर समस्त पाण्डवोंको मारनेकी शक्ति रखता है। यदि ये सब एक साथ मिल जाय॑ँ तो क्षणभरमें उन सबको यमलोक पहुँचा देंगे

ekaika eṣāṁ śaktas tu hantuṁ bhārata pāṇḍavān | sametās tu kṣaṇenaitān neṣyanti yamasādanam ||

Duryodhana nói: “Hỡi Bhārata, mỗi chiến binh trong số هؤلاء đều đủ sức giết các Pāṇḍava. Nhưng nếu họ hợp lực, chỉ trong khoảnh khắc sẽ đưa tất cả bọn họ đến cõi của Yama.”

एकैकःeach single one
एकैकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएकैक
FormMasculine, Nominative, Singular
एषाम्of these
एषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
शक्तःable, capable
शक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootशक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
TypeVerb
Rootहन्
FormInfinitive (tumun)
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
पाण्डवान्the Pāṇḍavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
समेताःassembled, united
समेताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-इ (समेत)
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
क्षणेनin a moment / within an instant
क्षणेन:
Karana
TypeNoun
Rootक्षण
FormMasculine, Instrumental, Singular
एतान्these (men)
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Plural
नेष्यन्तिthey will lead
नेष्यन्ति:
TypeVerb
Rootनी
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
यमसादनम्the abode of Yama (death)
यमसादनम्:
Karma
TypeNoun
Rootयम-सादन
FormNeuter, Accusative, Singular

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
P
Pāṇḍavas
B
Bhīṣma
D
Droṇa
K
Kṛpa
A
Aśvatthāmā
K
Karṇa
B
Bhūriśravā
B
Bhagadatta (Prāgjyotiṣa king)
Ś
Śalya (Madra king)
J
Jayadratha (Sindhu king)
Y
Yama
Y
Yamasādana (abode of Yama)
B
Bhārata (lineage/address)

Educational Q&A

The verse highlights how confidence in force and numbers can fuel adharma: Duryodhana measures righteousness by military capability, revealing pride and a readiness to intensify violence rather than seek a just settlement.

In Udyoga Parva’s pre-war negotiations and mobilization, Duryodhana asserts that his leading champions—each individually, and certainly together—can quickly destroy the Pāṇḍavas, projecting intimidation and certainty of victory.