Shloka 466
ब्रह्मर्षिसदृशो जज्ञे देवैरपि सुदुःसह:ः । भरतनन्दन! हमारे पितामह गंगापुत्र भीष्मजी तो अपने पिता शान्तनुसे भी बढ़कर पराक्रमी हैं। ये ब्रह्मर्षियोंके समान प्रभावसे सम्पन्न होकर उत्पन्न हुए हैं। इनका वेग देवताओंके लिये भी अत्यन्त दुःसह है
brahmarṣi-sadṛśo jajñe devair api suduḥsahaḥ | bharata-nandana! asmākaṃ pitāmahaḥ gaṅgā-putro bhīṣmaḥ śāntanoḥ pitur api vardhataro parākramavān | sa brahmarṣīṇām iva prabhāvena sampanna utpannaḥ | asya vegaḥ devatānām api atyantaṃ duḥsahaḥ |
Duryodhana tuyên bố: “Hỡi niềm vui của dòng Bharata, tổ phụ của chúng ta—Bhīṣma, người con của sông Gaṅgā—còn dũng mãnh hơn cả phụ thân của ngài là Śāntanu. Ngài sinh ra với uy quang như một bậc brahmarṣi; sức xung kích của ngài mạnh đến nỗi ngay cả chư thiên cũng khó lòng chịu đựng.”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how reverence for lineage and extraordinary personal power can be used to justify political certainty and escalation toward conflict. Ethically, it invites reflection on the difference between true dharma and confidence built on might and alliances.
Duryodhana is emphasizing Bhīṣma’s unmatched prowess—greater even than Śāntanu’s and unbearable to the gods—to strengthen his side’s morale and to argue, implicitly, that the Kauravas have an invincible champion in the coming confrontation.