Shloka 15
उद्योगपर्व — अध्याय ५४: दुर्योधनस्य धृतराष्ट्रं प्रति बलप्रशंसन-युक्तः आश्वासनवादः
Duryodhana’s Reassurance and Force-Praise to Dhritarashtra
मत्कृते दुःखमापन्नं क्लेशं प्राप्तमनन्तकम् । कृतं हि तव पुत्रैश्न परेषामवरो धनम् । मत्प्रियार्थ पुरैवैतद् विदितं ते नरोत्तम
matkṛte duḥkham āpannaṃ kleśaṃ prāptam anantakam | kṛtaṃ hi tava putraiś ca pareṣām avaro dhanam | matpriyārthaṃ puraivaitad viditaṃ te narottama ||
Duryodhana nói: “Vì ta mà người đã rơi vào sầu khổ, chịu đựng gian lao vô tận. Quả thật, bởi các con trai của người, của cải của kẻ khác đã bị làm suy giảm, bị hạ thấp. Tất cả điều ấy, hỡi bậc tối thượng trong loài người, người đã biết từ thuở ban đầu—làm ra chỉ để làm vừa lòng ta.”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical accountability: personal ambition can draw elders and allies into limitless distress, and actions done “to please” a favored person may still be morally blameworthy—especially when they harm others and erode rightful wealth.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Duryodhana speaks to an elder (addressed as “narottama”), acknowledging that the listener has suffered greatly on Duryodhana’s behalf and that the listener’s sons have helped diminish others’ wealth—implying complicity in the Kauravas’ unjust acts leading toward war.