Shloka 29
Udyoga-parva Adhyāya 50 — Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Bhīmasena (भीमसेनभयवर्णनम्)
गदां भ्रामयतस्तस्य भिन्दतो हस्तिमस्तकान् । सृक्किणी लेलिहानस्य बाष्पमुत्सूजतो मुहुः
gadāṁ bhrāmayatas tasya bhindato hastimastakān | sṛkkiṇī lelihānasya bāṣpam utsṛjato muhuḥ ||
Dhṛtarāṣṭra nói: “Khi Bhīmasena quay chùy, bắt đầu bổ vỡ đầu voi; khi hắn liếm mép, liên hồi rơi lệ vì cơn thịnh nộ—làm sao các con ta sống sót khỏi bàn tay hắn, rực cháy như lửa? Trong giờ khắc ấy, hắn lao thẳng vào những voi chúa rống lên ghê rợn, gầm như sư tử đáp lại tiếng tru của bầy voi điên cuồng tháo chạy hỗn loạn; rồi xông vào hàng ngũ chiến xa của ta, chọn từng dũng sĩ mà đánh gục—các con ta còn nơi nương tựa nào?”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral psychology of impending war: a ruler attached to unjust outcomes foresees catastrophe yet feels powerless. Dhṛtarāṣṭra’s fear underscores how adharma and partiality breed insecurity, while the unstoppable force of a righteous opponent (here, Bhīma as an instrument of retribution) becomes a mirror of one’s own ethical failures.
Dhṛtarāṣṭra imagines Bhīma’s battlefield fury—whirling his mace, cleaving elephants, shedding rage-tears, and roaring back at the elephants’ cries—then asks how his sons could possibly survive when such a warrior breaks into their ranks and kills selected champions.