Shloka 26
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
त्यक्तात्मान: पार्थिवा योधनाय समादिष्टा धर्मराजेन सूत । रथै: शुभ्रे: सैन्यमभिद्रवन्तो दृष्टवा पश्चात् तप्स्यते धार्तराष्ट्र:,संजय! धर्मराज युधिष्ठिरके द्वारा युद्धके लिये आदेश पाकर उनके लिये प्राण देनेको उद्यत रहनेवाले भूमण्डलके नरेश जब तेजस्वी रथोंपर आरूढ़ होकर कौरव-सेनापर आक्रमण करेंगे, उस समय उन्हें देखकर दुर्योधनको युद्धके लिये अत्यन्त पश्चात्ताप करना पड़ेगा
sañjaya uvāca |
tyaktātmānaḥ pārthivā yodhanāya samādiṣṭā dharmarājena sūta |
rathaiḥ śubhrair sainyam abhidravantō dṛṣṭvā paścāt tapsyate dhārtarāṣṭraḥ ||
Sañjaya nói: “Hỡi Sūta, khi các vua chúa khắp cõi—những người đã gạt bỏ cả sự sống của mình—nhận lệnh của Dharmarāja (Yudhiṣṭhira) mà ra trận, rồi cưỡi những chiến xa rực rỡ ào lên tấn công đạo quân Kaurava, thì Dhārtarāṣṭra (Duryodhana), trông thấy họ, về sau sẽ bừng cháy trong nỗi hối hận cay đắng vì đã chọn chiến tranh.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Choosing adharma and provoking war leads to inevitable moral and psychological consequence: when righteous resolve and collective duty manifest on the battlefield, the instigator (Duryodhana) is foretold to experience searing remorse. The verse frames war not as glory but as a burden whose ethical weight returns upon the wrongdoer.
Sañjaya predicts to the Sūta that once Yudhiṣṭhira orders battle, many kings devoted to his cause—ready to sacrifice their lives—will charge the Kaurava forces in splendid chariots. Seeing this formidable onrush, Duryodhana (Dhārtarāṣṭra) will later regret having driven events toward war.