Shloka 22
Sanatsujāta on the Imperceptible Eternal Light (यत्तच्छुक्रं महज्ज्योतिः)
नाहं सदासत्कृत:ः स्यां न मृत्यु- न चामृत्युरमृतं मे कुतः स्यात् । सत्यानृते सत्यसमानबन्धे सतश्नष योनिरसतश्नैक एव । योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
nāhaṃ sadāsatkṛtaḥ syāṃ na mṛtyur na cāmṛtyur amṛtaṃ me kutaḥ syāt | satyānṛte satyasamānabandhe sataś ca yoniḥ asataś caika eva | yoginas taṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam |
Sanatsujāta nói: “Ta không bao giờ bị chi phối bởi vinh hay nhục. Với ta không có sinh cũng không có tử; vậy giải thoát có thể là ‘của ta’ sao, và sẽ được đạt từ đâu? Chân và ngụy—như thể bị buộc ngang hàng—đều nương trong ta, Brahman vĩnh cửu. Chỉ một mình ta là nguồn duy nhất, từ đó cả thực tại lẫn hư vọng phát sinh. Các yogin trực tiếp chiêm kiến Đấng Chúa bất diệt ấy.”
सनत्सुजात उवाच
Educational Q&A
The speaker identifies the highest Self/Brahman as beyond honor and dishonor, beyond birth and death; therefore ‘liberation’ is not an event for Brahman but the recognition of what is eternally free. Both sat (the real) and asat (the unreal/appearance) arise from and rest in that one eternal principle, which yogins realize directly.
In the Sanatsujātīya dialogue within Udyoga Parva, the sage Sanatsujāta instructs King Dhṛtarāṣṭra on immortality and the nature of the Self. This verse advances the teaching that the ultimate reality is unborn, deathless, and the single ground of all opposites, accessible through yogic insight.