Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Pramāda as Mṛtyu

Chapter 42

सम्भोगमें ही मन लगानेवाले, विषमता रखनेवाले, अत्यन्त मानी, दान देकर पश्चात्ताप करनेवाले, अत्यन्त कृपण, अर्थ और कामकी प्रशंसा करनेवाले तथा स्त्रियोंके द्वेषी--ये सात और पहलेके छ: कुल तेरह प्रकारके मनुष्य नृशंसवर्ग (क्रूर-समुदाय) कहे गये हैं ।। धर्मश्न सत्यं च दमस्तपश्च अमारत्सरय द्वीस्तितिक्षानसूया । यज्ञश्न दानं च धृति: श्रुतं च व्रतानि वै द्वादश ब्राह्मणस्य,धर्म, सत्य, इन्द्रियनिग्रह, तप, मत्सरताका अभाव, लज्जा, सहनशीलता, किसीके दोष न देखना, यज्ञ करना, दान देना, धैर्य और शास्त्रज्ञान--ये ब्राह्मण-के बारह व्रत हैं

dharmaś ca satyaṃ ca damas tapaś ca

amātsaryaṃ hrīs titikṣā anasūyā |

yajñaś ca dānaṃ ca dhṛtiḥ śrutaṃ ca

vratāni vai dvādaśa brāhmaṇasya ||

Sanatsujāta nói: “Kẻ chỉ chăm vào hưởng lạc; kẻ thiên lệch; kẻ kiêu mạn; kẻ cho rồi hối tiếc; kẻ cực kỳ keo kiệt; kẻ ca tụng tiền tài và dục vọng; và kẻ thù ghét phụ nữ—bảy hạng ấy, cộng với sáu hạng trước, thành mười ba loại người, được gọi là ‘bọn nṛśaṃsa’ (phường tàn bạo). Còn mười hai lời nguyện của một brāhmaṇa là: dharma và chân thật; tự chế và khổ hạnh; không ganh ghét; biết hổ thẹn; nhẫn nhịn; không bới lỗi người; làm tế lễ; bố thí; kiên định; và học vấn thánh điển—đó là mười hai giới hạnh của brāhmaṇa.”

धर्मःrighteousness, duty
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
दमःself-control (sense-restraint)
दमः:
Karta
TypeNoun
Rootदम
FormMasculine, Nominative, Singular
तपःausterity, penance
तपः:
Karta
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अमात्सर्यम्absence of envy/jealousy
अमात्सर्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootअमात्सर्य
FormNeuter, Nominative, Singular
ह्रीःmodesty, shame (sense of propriety)
ह्रीः:
Karta
TypeNoun
Rootह्री
FormFeminine, Nominative, Singular
तितिक्षाforbearance, endurance
तितिक्षा:
Karta
TypeNoun
Rootतितिक्षा
FormFeminine, Nominative, Singular
अनसूयाnon-censoriousness; not finding fault
अनसूया:
Karta
TypeNoun
Rootअनसूया
FormFeminine, Nominative, Singular
यज्ञःsacrifice, ritual worship
यज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
दानम्gift, charity
दानम्:
Karta
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
धृतिःsteadfastness, fortitude
धृतिः:
Karta
TypeNoun
Rootधृति
FormFeminine, Nominative, Singular
श्रुतम्learning; what is heard (Vedic study)
श्रुतम्:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुत
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
व्रतानिvows, observances
व्रतानि:
Karta
TypeNoun
Rootव्रत
FormNeuter, Nominative, Plural
वैindeed, certainly
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
द्वादशtwelve
द्वादश:
Karta
TypeNoun
Rootद्वादश
FormIndeclinable/Number, Nominative, Plural (count)
ब्राह्मणस्यof a Brahmin
ब्राह्मणस्य:
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Genitive, Singular

सनत्युजात उवाच

S
Sanatsujāta
B
brāhmaṇa