Shloka 8
Udyoga-parva Adhyāya 3 — Sātyaki on Inner Disposition, Legitimacy, and Coercive Readiness
निकृत्या जितवन्तस्ते कि नु तेषां परं शुभम् । कथं प्रणिपतेच्चायमिह कृत्वा पणं परम्
nikṛtyā jitavantaste ki nu teṣāṃ paraṃ śubham | kathaṃ praṇipateccāyam iha kṛtvā paṇaṃ param ||
Vaiśampāyana nói: “Họ thắng bằng gian trá—từ đó làm sao có thể sinh ra điều thiện tối thượng cho họ? Và người này ở đây phải cúi đầu thế nào, khi đã hoàn tất ván cược lớn nhất? Nếu Yudhiṣṭhira, con trai Kuntī, bị đánh bại trong một ván chơi hợp pháp ngay tại nhà mình, thì còn có thể gọi là chiến thắng theo dharma. Nhưng họ đã triệu mời vị vua luôn giữ lòng hướng về dharma, rồi dùng mưu mẹo và lừa lọc mà khuất phục. Có thể gọi hành vi ấy là phúc lợi tối cao của họ sao? Và vì vua Yudhiṣṭhira đã hoàn thành lời thệ nguyện lưu đày nơi rừng, cớ gì nay còn phải hạ mình—vì sao phải bái lạy hay tỏ lòng thần phục?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Victory gained through deceit is ethically hollow and cannot be called true welfare (śubha). The verse questions the moral legitimacy of the Kauravas’ success and implies that dharma, not mere outcome, determines the worth of an action.
In the Udyoga Parva context, the speaker reflects on the earlier dice episode: Yudhiṣṭhira was summoned and defeated by trickery rather than in a fair contest. Since he has already fulfilled the exile-related stake of that wager, the verse asks why he should now show submission or bow to those who won by fraud.