Mahabharata — Udyoga Parva, Shloka 23
Udyoga-parva Adhyāya 3 — Sātyaki on Inner Disposition, Legitimacy, and Coercive Readiness
निहता वा रणे सर्वे स्वप्स्यन्ति वसुधातले
nihatā vā raṇe sarve svapsyanti vasudhātale | ataḥ pāṇḍuputra yudhiṣṭhira te manasi yo 'bhilāṣaḥ sa ālasyaṃ tyaktvā yuṣmābhiḥ siddhyatām | dhṛtarāṣṭro rājyaṃ pratyādadātu, pāṇḍuputro yudhiṣṭhiras tad gṛhṇātu | adhunā pāṇḍunandana-yudhiṣṭhirāya rājyaṃ prāptum ucitam, anyathā sarve kauravā yuddhe hatā raṇabhūmau sadā-kṛte śayiṣyante ||
Vaiśampāyana nói: “Nếu tất cả họ bị giết trong chiến trận, họ sẽ nằm ngủ trên mặt đất. Vậy nên, điều ước nào các ngươi giữ trong lòng vì Yudhiṣṭhira, con của Pāṇḍu—hãy gạt bỏ sự uể oải mà làm cho thành. Hãy để Dhṛtarāṣṭra hoàn trả vương quốc, và để Yudhiṣṭhira, con Pāṇḍu, tiếp nhận. Nay lẽ phải là Yudhiṣṭhira, niềm vinh hiển của dòng Pāṇḍu, phải được ngai nước; bằng không, toàn thể Kaurava sẽ bị giết trong chiến tranh và nằm mãi trên chiến địa.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse stresses timely, dharma-aligned political action: restore rightful sovereignty to avoid catastrophic war. It frames delay and stubbornness as leading to needless death, urging reconciliation through justice rather than escalation.
In Udyoga Parva’s pre-war negotiations, the narration warns that if the kingdom is not returned to Yudhiṣṭhira, the dispute will culminate in battle where the Kauravas will be slain and lie on the battlefield; hence Dhṛtarāṣṭra should restore the realm and Yudhiṣṭhira should accept it.