Shloka 24
अध्याय २६ — युद्ध-निन्दा, काम-दोष, तथा धार्तराष्ट्र-नीति-विश्लेषण
War-aversion, Desire as a Policy Fault, and Analysis of Dhṛtarāṣṭra’s Governance
पापानुबन्धं को नु तं कामयेत क्षमैव ते ज्यायसी नोत भोगा: | यत्र भीष्म: शान्तनवो हतः स्याद् यत्र द्रोण: सहपुत्रो हतः स्यात्
sañjaya uvāca |
pāpānubandhaṃ ko nu taṃ kāmayeta kṣamaiva te jyāyasī nota bhogāḥ |
yatra bhīṣmaḥ śāntanavo hataḥ syād yatra droṇaḥ sahaputro hataḥ syāt ||
Sañjaya nói: “Ai lại ham muốn cơn giận vốn ràng buộc với tội lỗi? Theo sự phán đoán của ngài, chỉ có lòng tha thứ mới là điều cao quý hơn cả—chứ không phải những khoái lạc mà vì chúng Bhīṣma, con của Śāntanu, sẽ bị giết, và Droṇa cũng sẽ bị giết cùng với con trai mình.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Anger that leads to sinful consequences is not worth desiring; forgiveness (kṣamā) is ethically superior to worldly enjoyments, especially when those gains would require killing revered elders like Bhīṣma and the teacher Droṇa (with his son).
Sañjaya voices a moral warning in the pre-war context: pursuing pleasure or advantage through wrath-driven conflict would entail the death of eminent figures on the Kuru side—Bhīṣma and Droṇa—highlighting the grave cost of escalation.